Uluslararası Turan Yolu Gazeteciler ve Yazarlar Birliği Derneği Tüzüğü (05.09.2026)
Uluslararası Turan Yolu Gazeteciler ve Yazarlar Birliği Derneği Tüzüğü — International Turan Yolu Journalists and Writers Union
Derneğin Adı ve Merkezi
Madde 1
Derneğin Adı: “ Uluslararası Turan Yolu Gazeteciler ve Yazarlar Birliği Derneği ” dir.
Madde 2
Derneğin Merkezi Ankara. VİVA İş Merkezi Mustafa Kemal Paşa Mh. 2079 Cd. No: 2 /A-46 Çankaya ANKARA adresindedir. Dernek, yurt içinde ve yurt dışında şube açabilir.
Madde 3 — Derneğin Amacı
Dernek, gazetecilik, yazarlık, basın-yayın, dijital medya, akademik yayıncılık, kültür, sanat, Eğitim ve iletişim alanlarında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşları ortak bir çatı altında buluşturmak;
Türk dünyasının ortak tarihini, dilini, kültürünü, medeniyetini ve manevi değerlerini uluslararası platformlarda tanıtmak; mesleki dayanışmayı geliştirmek, basın özgürlüğü, etik gazetecilik, doğru habercilik ve ifade özgürlüğü ilkelerini desteklemek; üyeler arasında bilgi, deneyimi ve kültürel paylaşımı güçlendirmek amacı ile kurulmuştur.
Madde 4
Dernekçe Sürdürülebilecek Çalışma Konuları ve Biçimleri ile Faaliyet Alan
Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri
1-Faaliyetlerinin etkinleştirilmesi ve geliştirilmesi için araştırmalar yapmak,
2-Seminer, konferans ve panel gibi çalışmaları düzenlemek,
3-Amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin etmek, dokümantasyon merkezi oluşturmak, çalışmalarını duyurmak için amaçları doğrultusunda gazete, dergi, kitap ve bülten gibi yayınlar çıkarmak,
4-Amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı bir çalışma ortamını sağlamak, her türlü teknik araç ve gereci, demirbaş ve kırtasiye malzemelerini temin etmek,
5-Gerekli izinler alınmak şartıyla yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak ve yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul etmek,
6-Tüzük amacının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan gelirleri temin etmek amacıyla iktisadi, ticari ve sanayi işletmeler kurmak ve işletmek,
7-Üyelerinin yararlanmaları ve boş zamanlarını değerlendirebilmeleri için mülkî idare amirliğinden izin almak suretiyle lokal açmak, sosyal ve kültürel tesisler kurmak ve bunları tefriş etmek,
8-Üyeleri arasında beşerî münasebetlerin geliştirilmesi ve devam ettirilmesi için yemekli toplantılar, konser, balo, tiyatro, sergi, gezi ve eğlenceli etkinlikler vb. düzenlemek veya üyelerinin bu tür etkinliklerden yararlanmalarını sağlamak,
9-Dernek faaliyetleri için ihtiyaç duyulan taşınır, taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek ve taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis etmek,
10-Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi durumunda yurt içinde ve yurt dışında vakıf kurmak, federasyona kurucu üye olmak veya kurulu bir federasyona katılmak, gerekli izin alınarak derneklerin kurabileceği tesisleri kurmak,
11-Uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla ortak çalışmalar yürütmek. Önceden bildirimde bulunmak suretiyle yardım almak/yapmak,
12-Amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi halinde, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütmek,
13-Dernek üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak,
14- Gerekli görülen yerlerde şube ve temsilcilikler açmak,
15-Derneğin amacı ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer derneklerle veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için plâtformlar oluşturmak,
16-Gazetecilik, yazarlık, yayıncılık, basın, dijital medya ve iletişim alanlarında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar arasında mesleki dayanışmayı geliştirmek.
17-Türk dünyasının ortak kültürünü, tarihini, dilini, edebiyatını, sanatını ve medeniyet mirasını tanıtıcı çalışmalar yapmak.
18-Ulusal ve uluslararası sempozyumlar, kongreler, paneller, konferanslar, çalıştaylar, forumlar ve zirveler düzenlemek.
19- Basın özgürlüğü, etik gazetecilik, doğru habercilik, ifade özgürlüğü ve insan hakları konularında çalışmalar yürütmek.
20- Yazılı, görsel, işitsel ve dijital yayınlar hazırlamak; dergi, gazete, kitap, rapor, bülten ve elektronik yayınlar çıkarmak.
21- Basın mensupları ile yazarların mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla eğitim programları, sertifika programları ve meslek içi kurslar düzenlemek.
22- Genç gazetecilerin, yazarların ve iletişim fakültesi öğrencilerinin yetişmesine katkı sağlayacak projeler geliştirmek.
23- Türk dünyası ülkeleri arasında medya ve kültürel iş birliğini artıracak ortak projeler yürütmek.
24- Basın meslek ilkelerine bağlılık, tarafsızlık doğruluk ve güvenilirlik tesis etmek,
25- Milli ve manevi değerlere saygının korunmasını sağlamak,
26- Türk dünyasının birlik kardeşlik ve dayanışmasının geliştirilmesini sağlamak,
27- Ayrımcılığın her türlüsüne karşı durulması.
28- Şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcı yönetim anlayışını geliştirmek,
29- Bilimsel kültürel ve sanatsal gelişimin desteklemek,
30- Dostluk barış ve iş birliğinin güçlendirilmesi sağlamak,
31- Araştırma merkezleri, kurabilir.
32- Burs, eğitim desteği ve araştırma fonları sağlayabilir.
33- Bilimsel araştırmalar yaptırabilir ve yayımlayabilir.
34- Mesleki yeterlilik programları düzenleyebilir.
35-Gazetecilik ve yazarlık alanlarında ödül programları oluşturabilir.
36- İlgili makamlardan gerekli izinler alınmak şartıyla, kütüphane, arşiv ve dijital bilgi merkezi kurabilir.
37- Üniversiteler ile araştırma merkezleri ve düşünce kuruluşlarıyla ortak çalışmalar gerçekleştirebilir.
38-Kültür ve sanat festivalleri düzenleyebilir.
39- Kitap fuarları, imza günleri ve edebiyat etkinlikleri gerçekleştirebilir.
40- Belgesel, kısa film, sinema ve televizyon projelerini destekleyebilir.
41- Fotoğraf sergileri, resim sergileri ve sanat organizasyonları düzenleyebilir.
42- Türk dünyasının ortak kültürel mirasının korunmasına yönelik çalışmalar yapabilir.
43- Sosyal sorumluluk projeleri geliştirebilir.
44- İhtiyaç sahibi gazeteci, yazar ve ailelerine sosyal destek programları oluşturabilir.
45- Dernek, sosyal alanda yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gösterir.
Madde 5 — ULUSLARARASI FAALİYETLER
a) Dünyanın her ülkesinde temsilcilik ve koordinasyon ofisleri açabilir.
b) Uluslararası gazetecilik ve yazar kuruluşlarına üye olabilir.
c) Uluslararası kuruluşlarla iş birliği protokolleri imzalayabilir.
d) Yabancı ülkelerde kültürel ve mesleki organizasyonlar düzenleyebilir.
e) Uluslararası basın kartı, kimlik kartı ve akreditasyon programları geliştirebilir.
f) Uluslararası medya platformları kurabilir.
g) Türk dünyası ülkeleri arasında ortak haber ağı oluşturabilir.
Madde 6 — YAYIN FAALİYETLERİ
Dernek amaçları doğrultusunda;
a) Gazete, dergi, akademik hakemli dergi ve elektronik dergiler yayımlayabilir.
b) Çok dilli yayın faaliyetleri yürütebilir.
c) Haber ajansı kurabilir veya mevcut ajanslarla iş birliği yapabilir.
d) İnternet haber portalları, dijital medya platformları ve sosyal medya ağları oluşturabilir.
e) Belgesel, film, özel çekimler ve dijital içerikler üretebilir.
f) Basılı ve elektronik kitap yayımlayabilir.
Madde 7 — Üye Olma Hakkı ve Üyelik İşlemleri
Fiil ehliyetine sahip bulunan ve derneğin amaç ve ilkelerini benimseyerek bu doğrultuda çalışmayı kabul eden ve Mevzuatın öngördüğü koşullarını taşıyan her gerçek ve tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir. Ancak, yabancı gerçek kişilerin üye olabilmesi için Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olması da gerekir. Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.
Dernek başkanlığına yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.
Derneğin asıl üyeleri, derneğin kurucuları ile müracaatları üzerine yönetim kurulunca üyeliğe kabul edilen kişilerdir.
Derneğe maddi ve manevi bakımdan önemli destek sağlamış bulunanlar yönetim kurulu kararı ile onursal üye olarak kabul edilebilir.
Mesleki Etik İlkelerine Bağlılık
Üyeler; gazetecilik ve yazarlık mesleğinin evrensel etik ilkelerine, basın özgürlüğüne, doğru habercilik anlayışına, insan haklarına, kişilik haklarına ve toplumsal sorumluluk bilincine uygun hareket etmeyi kabul ederler.
Dernek, etik ihlallerinin önlenmesi amacıyla eğitim faaliyetleri düzenleyebilir ve etik rehberler yayımlayabilir.
Üyelerin Bilgi Edinme Hakkı
Üyeler, derneğin faaliyetleri ve yönetim kararları hakkında bilgi talep edebilir.
Yönetim Kurulu, mevzuat ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, bu talepleri makul süre içinde cevaplandırır.
Üyeler Arasında Dayanışma
Dernek; üyeleri arasında meslekî dayanışmayı, yardımlaşmayı, bilgi paylaşımını ve ortak üretim kültürünü geliştirmeyi amaçlar.
Bu kapsamda sosyal destek programları, dayanışma fonları, meslekî gelişim projeleri, uluslararası değişim programları ve ortak yayın çalışmaları oluşturabilir.
Madde 8 — Üyelikten Çıkma
Her üye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.
Üyenin istifa dilekçesi yönetim kuruluna ulaştığı anda çıkış işlemleri sonuçlanmış sayılır. Üyelikten ayrılma, üyenin derneğe olan birikmiş borçlarını sona erdirmez.
Madde 9 — Üyelikten Çıkarılma
Dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren haller.
1-Dernek tüzüğüne aykırı davranışlarda bulunmak,
2-Verilen görevlerden sürekli kaçınmak,
3-Yazılı ikazlara rağmen üyelik aidatını altı ay içinde ödememek,
4-Dernek organlarınca verilen kararlara uymamak.
5-Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak,
Yukarıda sayılan durumlardan birinin tespiti halinde yönetim kurulu kararı ile üyelikten çıkarılır.
Dernekten çıkan veya çıkarılanlar, üye kayıt defterinden silinir ve dernek malvarlığında hak iddia edemez.
Madde 10 — Dernek Organları
Derneğin zorunlu organları aşağıda gösterilmiştir.
1-Genel kurul,
2-Yönetim kurulu,
3-Denetim kurulu,
Dernek, amaçlarını daha etkin şekilde gerçekleştirmek amacıyla aşağıdaki danışma ve ihtisas kurullarını oluşturabilir:
- Yüksek İstişare Kurulu
- Etik ve Meslek İlkeleri Kurulu
- Bilim, Eğitim ve Akademik Danışma Kurulu
- Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Kurulu
- Basın ve Medya Kurulu
- Kültür, Sanat ve Edebiyat Kurulu
- Gençlik ve Gelecek Vizyonu Kurulu
- Kadın Gazeteciler ve Yazarlar Kurulu
- Dijital Medya ve Yapay Zekâ Çalışma Kurulu
- Proje Geliştirme ve Strateji Kurulu
- Teşkilat Yapısı Şubeler ve Uluslararası Temsilcilikler
Yönetim Kurulu, ihtiyaç duyulması hâlinde başka kurul, komisyon ve çalışma grupları da oluşturabilir.
YÜKSEK İSTİŞARE KURULU
Yüksek İstişare Kurulu, mesleki birikimi ve tecrübesiyle öne çıkan gazeteciler, yazarlar, akademisyenler, hukukçular, diplomatlar, kültür ve sanat insanları ile Türk dünyasına hizmet etmiş kişiler arasından Yönetim Kurulunun teklifi üzerine oluşturulur.
Kurul, derneğin uzun vadeli stratejileri, uluslararası ilişkileri ve kurumsal gelişimi hakkında tavsiye niteliğinde görüş bildirir.
Yüksek İstişare Kurulu kararları danışma niteliğindedir; Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilir.
ETİK VE MESLEK İLKELERİ KURULU
Etik ve Meslek İlkeleri Kurulu, gazetecilik ve yazarlık meslek etiğinin korunması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla oluşturulur.
Kurul;
a) Etik ilkelere ilişkin görüş bildirir.
b) Basın meslek ilkeleri konusunda rehberlik yapar.
c) Gerekli hâllerde Disiplin Kuruluna tavsiye niteliğinde değerlendirme sunar.
d) Etik eğitimleri ve farkındalık çalışmaları düzenler.
BİLİM, EĞİTİM VE AKADEMİK DANIŞMA KURULU
Bu kurul; üniversiteler, araştırma merkezleri ve akademik çevrelerle iş birliği geliştirir.
Bilimsel yayınlar, araştırma projeleri, eğitim programları ve uluslararası akademik faaliyetler konusunda Yönetim Kuruluna danışmanlık yapar.
ULUSLARARASI İLİŞKİLER VE DİPLOMASİ KURULU
Kurul;
a) Türk Devletleri başta olmak üzere uluslararası kuruluşlarla ilişkileri geliştirir.
b) Yabancı basın kuruluşlarıyla iş birliği projeleri hazırlar.
c) Uluslararası toplantı ve temsil faaliyetlerini koordine eder.
d) Kültürel diplomasi çalışmalarına katkı sağlar.
BASIN VE MEDYA KURULU
Basın ve Medya Kurulu;
a) Derneğin medya politikalarını oluşturur.
b) Basın açıklamalarını hazırlar.
c) Dijital medya stratejilerini geliştirir.
d) Ulusal ve uluslararası medya ilişkilerini yürütür.
KÜLTÜR, SANAT VE EDEBİYET KURULU
Bu kurul;
a) Kültürel etkinlikleri planlar.
b) Edebiyat ve sanat projelerini destekler.
c) Türk dünyasının ortak kültürel mirasını tanıtacak faaliyetler gerçekleştirir.
d) Yayın ve organizasyonlarda Yönetim Kuruluna katkı sağlar.
GENÇLİK VE GELECEK VİZYONU KURULU
Kurul, genç gazetecilerin ve yazarların mesleki gelişimini desteklemek, liderlik becerilerini geliştirmek ve yeni neslin dernek çalışmalarına aktif katılımını sağlamak amacıyla faaliyet gösterir.
PROJE GELİŞTİRME VE STRATEJİ KURULU
Kurul;
a) Ulusal ve uluslararası hibe programlarını takip eder.
b) Proje üretir ve proje ekiplerini koordine eder.
c) Stratejik planların hazırlanmasına katkı sunar.
d) Sürdürülebilir kurumsal gelişim politikaları konusunda Yönetim Kuruluna danışmanlık yapar.
TEŞKİLAT YAPISI ŞUBELER VE ULUSLAARASI TEMSİLCİLİKLER
Teşkilat Yapısı
Dernek;
Amaçlarını geliştirmek üzere genel merkez şubeleri, il ve ilçe temsilcilikleri, bölge başkanlıkları, oluşan teşkilat yapısını kurabilir.
Bu teşkilat birimleri, Genel Merkeze bağlı olarak faaliyet gösterir ve tüzük hükümleri ile yönetim kurulu tarafından çıkarılacak yönergelere uygun hareket eder.
İL VE İLÇE TEMSİLCİLİKLERİ
Yönetim kurulu gerekli gördüğü yerlerde il ve ilçe temsilcilikleri kurabilir.
Temsilcilikle derneği bulundukları bölgede temsil eder ancak tüzel kişiliğe sahip değildir.
Temsilcilerin görev süresi atanma usulü ve çalışma esasları yönetim kurulunca hazırlanacak yönerge ile düzenlenir.
ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ
Dernek Türk devletleri başta olmak üzere faaliyet göstermeyi uygun gördüğü ülkelerde ülke temsilcilikleri açabilir.
Ülke Temsilcilikleri;
a) Derneği bulundukları ülkede de temsil eder.
b) Derneğin amaçları doğrultusunda faaliyetleri koordine eder.
c) Yerel kurum ve kuruluşlarla iş birliği geliştirir.
d) Yıllık faaliyet raporunu Genel Merkeze sunar.
Ülke temsilcilikleri, bulundukları ülkenin hukukuna ve bu tüzük hükümlerine uygun olarak faaliyet gösterir.
TEMSİLCİLERİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI
Temsilci ve koordinatörler;
a) Derneğin amaç ve ilkelerine uygun hareket etmek,
b) Genel Merkezin kararlarını uygulamak,
c) Faaliyet raporlarını düzenli olarak sunmak,
d) Bulundukları bölgede yeni üyelik çalışmalarını desteklemek,
e) Uluslararası iş birliği ve proje geliştirme faaliyetlerine katkıda bulunmakla yükümlüdür.
TEŞKİLATLARIN DENETİMİ
Genel Merkez, şube ve temsilciliklerin faaliyetlerini idari, mali ve kurumsal yönden denetleme yetkisine sahiptir.
Gerekli görülen hâllerde Yönetim Kurulu tarafından denetim heyetleri görevlendirilebilir.
Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için ilgili birime yazılı bildirim yapılır ve makul bir süre tanınır.
TEŞKİLAT BİRİMLERİNİN FAALİYET ESASLARI
Şubeler, temsilcilikler ve diğer teşkilat birimleri;
Derneğin amaç ve ilkelerine uygun hareket eder.
Genel Merkezin stratejik plan ve programlarına bağlı kalır.
Mali işlemlerini şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde yürütür.
Yıllık faaliyet raporlarını zamanında Genel Merkeze sunar.
Yerel mevzuata uygun hareket etmekle birlikte, bu tüzüğün temel ilkelerine bağlı kalır.
ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ VE KARDEŞ KURULUŞLAR
Dernek, amaçları doğrultusunda ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, medya kuruluşları, meslek örgütleri, kültür ve sanat kurumları ile iş birliği yapabilir.
Bu kapsamda;
a) Ortak projeler geliştirebilir.
b) İş birliği protokolleri imzalayabilir.
c) Kardeş kuruluş ilişkileri kurabilir.
d) Ortak eğitim, kültür ve medya programları düzenleyebilir.
e) Türk dünyasının ortak değerlerini tanıtmayı amaçlayan uluslararası platformlarda temsil edilebilir.
KADIN GAZETECİLER VE YAZARLAR KURULU
Kurul, kadın gazetecilerin ve yazarların mesleki gelişimini desteklemek, liderlik becerilerini geliştirmek ve yeni neslin dernek çalışmalarına aktif katılımını sağlamak amacıyla faaliyet gösterir.
DİJİTAL MEDYA VE YAPAY ZEKÂ ÇALIŞMA KURULU
Kurul, Ulusal ve uluslararası dijital medya ve yapay zekâ alanındaki çalışmaları takip ederek dernek üyelerini gelişen bu teknoloji ye erişebilmesi için. Faaliyet gösterir.
Madde 11
Dernek Genel Kurulunun Kuruluş Şekli, Toplanma Zamanı ve Çağrı ve Toplantı Usulü
Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden oluşur.
Genel kurul;
1-Bu tüzükte belli edilen zamanda olağan,
2-Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan genel kurul, 3 yılda bir, Mayıs ayı içerisinde, yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır.
Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca çağrılır.
Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hâkimi, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
Çağrı Usulü*
Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler, en az on beş gün önceden, toplantının günü, saati, yeri ve gündemi en az bir gazetede veya derneğin internet sayfasında ilan edilmek, yazılı olarak bildirilmek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine ya da iletişim numarasına mesaj gönderilmek veya mahalli yayın araçları kullanılmak suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.
Toplantı Usulü*
A-Genel Kurulun Fiziki Şartlarda Yapılması:
Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde ise üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazirun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan başkanına aittir.
Genel kurulda, yalnızca gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme alınması zorunludur.
Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Onursal üyeler genel kurul toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamazlar. Tüzel kişinin üye olması halinde, tüzel kişinin yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.
B-Genel Kurulun Elektronik Ortamda Yapılması:
5253 sayılı Dernekler Kanunun ek 2’nci maddesi uyarınca genel kurul toplantıları elektronik ortamda da yapabilirler.
Elektronik ortamda yapılacak genel kurul toplantıları, Bakanlık Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülüp onaylanan elektronik sistemler üzerinden yapılır. Söz konusu sistemlere işlenecek veriler, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun ilgili hükümlerine uygun olarak işlenir ve muhafaza edilir.
Genel kurul yapılmasına ilişkin alınan yönetim kurulu kararında ve genel kurul ilanında genel kurulun hangi yöntemle yapılacağı belirtilir. Elektronik ortamda alınacak yönetim kurulu kararları fiziksel ortamda tutulan yönetim kurulu karar defterinden ayrı olarak tarih ve sıra sayısı ile elektronik ortamda saklanır.
Kanunda, Türk Medeni Kanunu’nda, bu Yönetmelikte ve Derneğimizin Tüzüğünde yer alan genel kurul toplantılarının fiziki ortamda gerçekleştirilmesine yönelik bütün usul ve esaslar elektronik ortamda yapılan toplantılar için de geçerlidir. Elektronik ortamda gerçekleştirilen toplantılara ilişkin her türlü bilgi, belge ve kayıt derneğimiz tarafından muhafaza edilir.
Elektronik ortamda yapılacak genel kurul toplantılarına katılacak üyeler sisteme, güvenli elektronik imza veya iki faktörlü kimlik doğrulama sistemi kullanarak giriş yapılır. Kullanılacak elektronik sistemlerin, fiziki ortamda yapılan toplantılardaki divan oluşturma, oylama, söz alma, önerge verebilme ve benzeri tüm işlemlerin elektronik ortamda da yapılabilmesini sağlayan tasarım, yedekleme ve mevzuata uygun arşivleme kapasitesine; yetkisiz erişimlere ve saldırılara karşı gerekli ağ ve sistem güvenliğine sahip olunacaktır.
Fiziki ortamda gerçekleştirilen toplantıların mevzuata aykırı yapılması durumunda uygulanan yaptırımlar elektronik ortamda yapılan toplantılar için de geçerlidir.
Madde 12 — Genel Kurulun Oy kullanma ve Karar Alma Usul ve Şekilleri
Genel kurulda, aksine karar alınmamışsa, oylamalar açık olarak yapılır. Açık oylamada, genel kurul divan başkanının belirteceği yöntem uygulanır.
Gizli oylama yapılacak olması durumunda ise, toplantı başkanı tarafından mühürlenmiş kağıtlar veya oy pusulaları üyeler tarafından gereği yapıldıktan sonra içi boş bir kaba atılır ve oy vermenin bitiminden sonra açık dökümü yapılarak sonuç belirlenir.
Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Şu kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
Toplantısız veya Çağrısız Alınan Kararlar*
Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının bu tüzükte yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir. Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
Madde 13 — Genel Kurulun Görev ve Yetkileri
Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır.
Aşağıda yazılı hususlar genel kurulca görüşülüp karara bağlanır.
1-Dernek organlarının seçilmesi,
2-Dernek tüzüğünün değiştirilmesi,
3-Yönetim ve denetim kurulları raporlarının görüşülmesi ve yönetim kurulunun ibrası,
4-Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi,
5-Derneğin diğer organlarının denetlenmesi ve gerek görüldüğünde haklı sebeplerle onların görevden alınması,
6- Üyeliğin reddi veya üyelikten çıkarma hakkında verilen yönetim kurulu kararlarına karşı yapılan itirazların incelenmesi ve karara bağlanması,
7-Dernek için gerekli olan taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmaz malların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,
8-Yönetim kurulunca dernek çalışmaları ile ilgili olarak hazırlanacak yönetmelikleri inceleyip aynen veya değiştirilerek onaylanması,
9-Dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar ile dernek hizmetleri için görevlendirilecek üyelere verilecek gündelik ve yolluk miktarlarının tespit edilmesi,
10-Derneğin federasyona katılması ve ayrılmasının kararlaştırılması,
11-Derneğin şubelerinin açılmasının kararlaştırılması ve açılmasına karar verilen şube ile ilgili işlemlerin yürütülmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi,
12-Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek ve kuruluşlara üye olarak katılması veya ayrılması,
13-Derneğin vakıf kurması,
14-Derneğin fesih edilmesi,
15-Yönetim kurulunun diğer önerilerinin incelenip karara bağlanması,
16-Derneğin en yetkili organı olarak derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işlerin görülmesi ve yetkilerin kullanılması,
17-Mevzuatta genel kurulca yapılması belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi,
Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı sebeplerle her zaman görevden alabilir.
Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı verir. Derneğin en yetkili organı olarak derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işleri görür ve yetkileri kullanır.
Madde 14 — Yönetim Kurulunun Teşkili, Toplantısı, Görev ve Yetkileri
Yönetim kurulu,(7) yedi asıl ve (7) yedi yedek üye olarak genel kurulca seçilir.
Yönetim kurulu, seçimden sonraki ilk toplantısında bir kararla görev bölüşümü yaparak başkan, başkan yardımcısı, sekreter, sayman ve diğer üyeleri belirler.
A – Fiziki Ortamda Toplantı: Yönetim kurulu, tüm üyelerin haber edilmesi şartıyla her zaman toplantıya çağrılabilir. Üye tamsayısının yarısından bir fazlasının hazır bulunması ile toplanır. Kararlar, toplantıya katılan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
B- Elektronik Ortamda Toplantı:
5253 sayılı Dernekler Kanunun ek 2’nci maddesi uyarınca yönetim kurulu toplantılarını elektronik ortamda da yapabilirler.
Elektronik ortamda yapılacak yönetim kurulu toplantılarını Bakanlık Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülüp onaylanan elektronik sistemler üzerinden yapılır. Söz konusu sistemlere işlenecek veriler, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun ilgili hükümlerine uygun olarak işlenir ve muhafaza edilir.
Genel kurul yapılmasına ilişkin alınan yönetim kurulu kararında ve genel kurul ilanında genel kurulun hangi yöntemle yapılacağı belirtilir. Elektronik ortamda alınacak yönetim kurulu kararları fiziksel ortamda tutulan yönetim kurulu karar defterinden ayrı olarak tarih ve sıra sayısı ile elektronik ortamda saklanır.
Kanunda, Türk Medeni Kanunu’nda, bu Yönetmelikte ve Tüzüğümüzde yer alan yönetim kurulu toplantılarının fiziki ortamda gerçekleştirilmesine yönelik bütün usul ve esaslar elektronik ortamda yapılan toplantılar için de geçerlidir. Elektronik ortamda gerçekleştirilen toplantılara ilişkin her türlü bilgi, belge ve kayıt derneğimizce muhafaza edilir.
Elektronik ortamda yapılacak yönetim kurulu toplantılarına katılacak üyeler sisteme, güvenli elektronik imza veya iki faktörlü kimlik doğrulama sistemi kullanarak giriş yaparlar. Kullanılacak elektronik sistemlerin, fiziki ortamda yapılan toplantılardaki, oylama, söz alma, önerge verebilme ve benzeri tüm işlemlerin elektronik ortamda da yapılabilmesini sağlayan tasarım, yedekleme ve mevzuata uygun arşivleme kapasitesine; yetkisiz erişimlere ve saldırılara karşı gerekli ağ ve sistem güvenliğine sahip olunacaktır.
Fiziki ortamda gerçekleştirilen toplantıların mevzuata aykırı yapılması durumunda uygulanan yaptırımlar elektronik ortamda yapılan toplantılar için de geçerlidir.
Yönetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Yönetim kurulu aşağıdaki hususları yerine getirir.
1-Derneği temsil etmek veya bu hususta kendi üyelerinden bir veya birkaçına yetki vermek,
2-Gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel kurula sunmak,
3-Derneğin çalışmaları ile ilgili yönetmelikleri hazırlayarak genel kurul onayına sunmak
4-Genel kurulun verdiği yetki ile taşınmaz mal satın almak, derneğe ait taşınır ve taşınmaz malları satmak, bina veya tesis inşa ettirmek, kira sözleşmesi yapmak, dernek lehine rehin ipotek veya ayni haklar tesis ettirmek,
5-Gerekli görülen yerlerde temsilcilik açılmasını sağlamak
6-Genel kurulda alınan kararları uygulamak,
7-Her faaliyet yılı sonunda derneğin işletme hesabı tablosu veya bilanço ve gelir tablosu ile yönetim kurulu çalışmalarını açıklayan raporunu düzenlemek, toplandığında genel kurula sunmak,
8- Bütçenin uygulanmasını sağlamak,
9-Derneğe üye alınması veya üyelikten çıkarılma hususlarında karar vermek.
10-Derneğin amacını gerçekleştirmek için her çeşit kararı almak ve uygulamak,
11-Mevzuatın kendisine verdiği diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,
12- Genel kurulun verdiği yetki ile şube açmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak,
13-Derneğin şubelerinin denetlenmesini sağlamak,
Madde 15 — Denetim Kurulunun Teşkili, Görev ve Yetkileri
Denetim kurulu, (3) üç asıl ve (3) üç yedek üye olarak genel kurulca seçilir.
Denetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka sebeplerden dolayı boşalma olduğu taktirde genel kurulda aldığı oy çokluğu sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması mecburidir.
Denetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Denetim kurulu; derneğin, tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dernek tüzüğünde tespit edilen esas ve usullere göre ve bir yılı geçmeyen aralıklarla denetler ve denetim sonuçlarını bir rapor halinde yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.
Denetim kurulu; gerektiğinde genel kurulu toplantıya çağırır.
Madde 16 — Derneğin Gelir Kaynakları
Derneğin gelir kaynakları aşağıda sayılmıştır.
1-Üye Aidatı: Giriş ve aylık aidatlar genel kurul tarafından belirlenir.
2- Şube ödentisi: Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
3-Gerçek ve tüzel kişilerin kendi isteği ile derneğe yaptıkları bağış ve yardımlar.
4-Dernek tarafından tertiplenen çay ve yemekli toplantı, gezi ve eğlence, temsil, konser ve konferans gibi faaliyetlerden sağlanan gelirler,
5-Derneğin mal varlığından elde edilen gelirler,
6-Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar.
7-Derneğin, amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar.
8-Diğer gelirler.
Madde 17 — Derneğin Defter Tutma Esas ve Usulleri ve Tutulacak Defterler
-Defter tutma esasları;
Dernekte, işletme hesabı esasına göre defter tutulur. Ancak, yıllık brüt gelirin Dernekler Yönetmeliğinin 31. Maddesinde belirtilen haddi aşması durumunda takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter tutulur.
Bilanço esasına geçilmesi durumunda, üst üste iki hesap döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşülürse, takip eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir.
Yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutulabilir.
Derneğin ticari işletmesi açılması durumunda, bu ticari işletme için, ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutulur.
Kayıt Usulü
Derneğin defter ve kayıtları Dernekler Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esasa uygun olarak tutulur.
Tutulacak Defterler
Dernekte, aşağıda yazılı defterler tutulur.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1-Karar Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2-Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere işlenebilir.
3-Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4-İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1-(a) bendinin 1, 2 ve 3’üncü alt bentlerinde kayıtlı defterler bilanço esasında defter tutulması durumunda da tutulur.
Şubesi bulunan derneklerin bilânço esasına göre defter tutmaları halinde, birinci fıkrada belirtilen hadlere bakılmaksızın, bu derneklerin şubeleri de bilânço esasına göre defter tutarlar. Her halde dernekler ile şubelerinin aynı esasta defter tutmaları zorunludur.
2-Yevmiye Defteri ve Büyük Defter: Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Yukarıda sayılan defterlerden yevmiye defteri, büyük defter ve tutulması durumunda envanter defteri bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartı ile elektronik ortamda tutulmalarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca çıkarılan tebliğlerde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, diğer defterler ise Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak elektronik ortamda da tutulabilir.
Defterlerin Tasdiki
Dernekte, elektronik ortamda tutulacak defterler hariç olmak üzere, bunları kullanmaya başlamadan önce il müdürlüğüne veya notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, Yevmiye Defteri kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilir. Büyük Defterin onaylatılması zorunlu değildir.
Gelir Tablosu ve Bilanço Düzenlenmesi
İşletme hesabı esasına göre kayıt tutulması durumunda yıl sonlarında (31 Aralık) (Dernekler Yönetmeliği EK-16’da belirtilen) “İşletme Hesabı Tablosu” İşletme Defteri’ne düzenlenir. Bilanço esasına göre defter tutulması durumunda ise, yılsonlarında (31 Aralık), Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosu düzenlenir.
Madde 18 — Derneğin Gelir ve Gider İşlemleri
Gelir ve gider belgeleri;
Dernek gelirleri, (Dernekler Yönetmeliği EK- 17’de örneği bulunan) “Alındı Belgesi” ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak derneğin, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri için (Dernekler Yönetmeliği EK-13’te örneği buluna) “Gider Makbuzu” veya “Banka Dekontu” gibi belgeler harcama belgesi olarak kullanılır.
Dernek tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri (Dernekler Yönetmeliği EK-14’te örneği bulunan) “Ayni Yardım Teslim Belgesi” ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneğe yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise (Dernekler Yönetmeliği EK-15’te örneği bulunan) “Ayni Bağış Alındı Belgesi” ile kabul edilir.
Dernek tarafından, Dernekler Kanunu’nun 32/u maddesinde belirtilen ve her yıl parasal hadler olarak İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanarak miktarı bildirilen rakamı aşan her türlü gelir, tahsilat, gider ve ödemeleri, bankalar ve diğer finans kuruluşları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla yapılır.
Bu belgeler; Ek-13, Ek-14 ve Ek-15’te gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form şeklinde, dernekler tarafından bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması zorunludur. Ayni bağış alındı belgeleri (EK-15)’de belirtilen bilgileri içermek koşuluyla Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak elektronik ortamda da düzenlenebilir. Düzenlenen bu belgeler Genel Müdürlüğün elektronik sisteminde muhafaza edilir.
Alındı Belgeleri
Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak “Alındı Belgeleri” (Dernekler Yönetmeliği EK- 17’de gösterilen biçim ve ebatta) yönetim kurulu kararıyla, matbaaya bastırılır.
Alındı belgelerinin bastırılması ve kontrolü, matbaadan teslim alınması, deftere kaydedilmesi, eski ve yeni saymanlar arasında devir teslimi ve alındı belgesi ile dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler tarafından bu alındı belgelerinin kullanımına ve toplanılan gelirlerin teslimine ilişkin hususlarda Dernekler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre hareket edilir.
Alındı belgeleri (EK-17)’de belirtilen bilgileri içermek koşuluyla Bakanlıkça oluşturulan veya izin verilen yazılımlar kullanılarak elektronik ortamda da düzenlenebilir.
Yetki Belgesi
Yönetim kurulu asıl üyeleri ile Kanunun 24’üncü maddesine göre temsilci olarak görevlendirilenler hariç, dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden ve Ek-19’da yer alan Yetki Belgesi dernek tarafından iki nüsha olarak düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yönetim kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan gelir tahsil edebilir.
Yetki belgelerinin süresi yönetim kurulu tarafından en çok bir yıl olarak belirlenir. Süresi biten yetki belgeleri birinci fıkraya göre yenilenir. Yetki belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi, derneğin kendiliğinden dağıldığının tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman iptal edilebilir.
Gelir ve Gider Belgelerinin Saklama Süresi;
Defterler hariç olmak üzere, dernek tarafından kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.
Madde 19 — Beyanname Verilmesi
Derneğin, bir önceki yıla ait faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yıl sonu itibarıyla sonuçlarına ilişkin (Dernekler Yönetmeliği EK-21’de bulunan) “Dernek Beyannamesi” dernek yönetim kurulu tarafından doldurarak, her takvim yılının ilk dört ayı içinde dernek başkanı tarafından mahallin mülki idare amirliğine verilir.
Madde 20 — Bildirim Yükümlülüğü
Mülki idare amirliğe yapılacak bildirimler;
Genel Kurul Sonuç Bildirimi
Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen 45 gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren (Dernekler Yönetmeliği Ek-3’te yer alan) Genel Kurul Sonuç Bildirimi mülki idare amirliğine verilir.
Genel kurul toplantısında tüzük değişikliği yapılması halinde; genel kurul toplantı tutanağı, tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni şekli, her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış dernek tüzüğünün son şekli, genel kurulu izleyen 45 gün içinde mülki idare amirliğine verilir
Taşınmazların Bildirilmesi
Derneğin edindiği taşınmazlar tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde (Dernekler Yönetmeliği EK-26’da sunulan) “Taşınmaz Mal Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirilir.
Yurt dışından Yardım Alma Bildirimi
Dernek tarafından, yurtdışından yardım alınacak olması durumunda yardım alınmadan önce (Dernekler Yönetmeliği EK-4’te belirtilen) “Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi” doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunulur.
Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Yurt dışına Yapılacak Yardım Bildirimi
Yurt dışına yapılacak yardımlar, yardım yapılmadan önce mülki idare amirliğine bildirilir. Bu bildirimler Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden Dışişleri Bakanlığı ile paylaşılır. Ancak afet veya acil durumlarda bu bildirim afet veya acil durumun gerçekleştiği tarihten itibaren 45 gün içinde yapılabilir. Belirli bir proje kapsamında farklı tarihlerde yapılan yardımlara ilişkin yurt dışı bildirimi tek seferde yapılabilir.
Yurt dışına yapılacak yüz bin Türk Lirasını veya on bin Avro veya eşiti dövizi aşan nakdi yardımların, bankalar ve diğer finans kuruluşları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla yapılması esastır. Ancak, finansal erişimin güç olduğu ülkelere yapılacak yardımlar finans kuruluşları kullanılmaksızın ilgili mevzuata göre nakit beyan formu ile gümrük idaresine beyan edilmek suretiyle yapılır. Gümrükte beyan edilme suretiyle yurt dışına para çıkışı yapılan durumlarda ilgili beyan, veriliş tarihinden itibaren en geç 45 gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Yardım gerçekleştirildikten sonra faaliyet sonuç bildirimi doksan gün içerisinde mülki idare amirliğine verilir. Bu bildirime, yapılan yardımların gerçekleştiğine ilişkin form ve görsel materyaller ve benzeri kanıtlayıcı belgeler eklenir.
İkinci fıkrada belirtilen Türk Lirası cinsinden parasal tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere arttırılarak uygulanır. Ancak, güncellemede bir Türk Lirasının altındaki tutarlar dikkate alınmaz.
Değişikliklerin Bildirilmesi
Derneğin yerleşim yerinde meydana gelen değişiklik (Dernekler Yönetmeliği EK-24’te belirtilen) “Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi”; genel kurul toplantısı dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikler (Dernekler Yönetmeliği EK-25’te belirtilen) “Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi” doldurulmak suretiyle, değişikliği izleyen 45 gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Dernek tüzüğünde yapılan değişiklikler de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen 45 gün içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Üyeliğe kabul edilenler ile üyeliği sona erenlerin adını, soyadını, doğum tarihini ve kimlik numarasını kabul edilme ve sona erme tarihinden itibaren (Dernek üyeliklerinde meydana gelen değişikliklerin) 45 beş gün içinde mülki idare amirliğine elektronik ortamda bildirilir. Elektronik ortamda bildirilememesi halinde aynı sürede Üye Değişiklik Bildiriminin (Ek-27) doldurulup derneğin merkezinin bulunduğu il sivil toplumla ilişkiler birimine bildirilmesi ile yerine getirilir.
Madde 21 — Temsilcilik Açma
Dernek, gerekli gördüğü yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla yönetim kurulu kararıyla temsilcilik açabilir. Temsilciliğin adresi, yönetim kurulu kararıyla temsilci olarak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin mülkî idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. Temsilcilik, dernek genel kurulunda temsil edilmez. Şubeler temsilcilik açamazlar.
Madde 22 — Derneğin İç Denetimi
Dernekte genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından iç denetim yapılabileceği gibi, bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Denetim kurulu tarafından en geç yılda bir defa derneğin denetimi gerçekleştirilir. Genel kurul veya yönetim kurulu, gerek görülen hallerde denetim yapabilir veya bağımsız denetim kuruluşlarına denetim yaptırabilir.
Madde 23 — Derneğin Borçlanma Usulleri
Dernek amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulması halinde yönetim kurulu kararı ile borçlanma yapabilir. Bu borçlanma kredili mal ve hizmet alımı konularında olabileceği gibi nakit olarak ta yapılabilir. Ancak bu borçlanma, derneğin gelir kaynakları ile karşılanamayacak miktarlarda ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte yapılamaz.
Madde 24 — Derneğin Şubelerinin Kuruluşu
Dernek, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilir. Bu amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, Dernekler Yönetmeliği’nde belirtilen şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri, şube açılacak yerin en büyük mülki amirliğine verir.
Madde 25 — Şubelerin Görev ve Yetkileri
Şubeler, tüzel kişiliği olamayan, dernek amaç ve hizmet konuları doğrultusunda özerk faaliyetlerde bulunmakla görev ve yetkili, tüm işlemlerinden doğan alacak ve borçlarından ötürü kendisinin sorumlu olduğu dernek iç örgütüdür.
Madde 26 — Şubelerin Organları ve Şubelere Uygulanacak Hükümler
Şubenin organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim Kurulu’dur.
Genel kurul, şubenin kayıtlı üyelerinden oluşur. Yönetim kurulu,(5)beş asıl ve (5) beş yedek, denetim kurulu ise (3)üç asıl ve (3)üç yedek üye olarak şube genel kurulunca seçilir.
Bu organların görev ve yetkileri ile bu tüzükte yer alan dernekle ilgili diğer hükümler, mevzuatın öngördüğü çerçevede şube’de de uygulanır.
Madde 27
Şubelerin Genel Kurullarının Toplanma Zamanı ve Genel Merkez Genel Kurulunda Nasıl Temsil Edileceği
Şubeler, genel kurul olağan toplantılarını genel merkez genel kurulu toplantısından en az iki ay önce bitirmek zorundadırlar.
Şubelerin olağan genel kurulu, 3 yılda bir, MART ayı içerisinde, şube yönetim kurulunca belirlenecek gün yer ve saatte toplanır.
Şubeler, genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve dernek genel merkezine bildirmek zorundadırlar.
Genel merkez genel kuruluna en son şube genel kurulunda seçilen delegeler katılır.
Şubelerin yönetim veya denetim kurulunda görevli olanlar genel merkez yönetim veya denetim kuruluna seçildiklerinde şubedeki görevinden ayrılırlar.
Madde 28 — Tüzüğün Ne Şekilde Değiştirileceği
Tüzük değişikliği genel kurul kararı ile yapılır.
Genel kurulda tüzük değişikliği yapılabilmesi için genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Tüzük değişikliği için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda tüzük değişikliği oylaması açık olarak yapılır.
Madde 29 — Derneğin Feshi ve Mal Varlığının Tasfiye Şekli
Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir.
Genel kurulda fesih konusunun görüşülebilmesi için genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin 2/3 çoğunluğu aranır. Çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle Madde toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Fesih kararının alınabilmesi için gerekli olan karar çoğunluğu toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının 2/3’ü’dür. Genel kurulda fesih kararı oylaması açık olarak yapılır.
Tasfiye İşlemleri
Genel kurulca fesih kararı verildiğinde, derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “Tasfiye Halinde Uluslararası Turan Yolu Gazeteciler ve Yazarlar Derneği
İbaresi kullanılır.”
Tasfiye kurulu, mevzuata uygun olarak derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi işlemlerini baştan sonuna kadar tamamlamakla görevli ve yetkilidir. Bu kurul, önce derneğin hesaplarını inceler. İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında derneğin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan tüm para, mal ve hakları, genel kurulda belirlenen yere devredilir. Genel kurulda, devredilecek yer belirlenmemişse derneğin bulunduğu ildeki amacına en yakın ve fesih edildiği tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Derneğin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.
Derneğin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.
Madde 30 — Hüküm Eksikliği
Bu tüzükte belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu Kanunlara atfen çıkartılmış olan Dernekler Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatın dernekler hakkındaki hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 1
İlk genel kurulda dernek organları oluşturulana kadar, derneği temsil edecek ve dernekle ilgili iş ve işlemleri yürütecek olan geçici yönetim kurulu üyeleri aşağıda belirtilmiştir.
Bu Tüzük 26 (Yirmi altı) Madde 1 (Bir) Geçici Maddeden ibarettir.
1- Hamit ÖZPOLAT Başkan
2- Prof.Dr.Erkin EMET Başkan Yardımcısı
3- Leyla ÇELİK Başkan Yardımcısı
4- Mustafa Saim AYHAN Başkan Yardımcısı
5- Mir Kamil KAŞKARLI Genel Sekreter
6- Hidayet ÖZPOLAT Sayman
7- Nihan ASYA Basın Sözcüsü
8- Prof.Dr.Zakir AZİZOV
9- Prof.Dr.Can BİLGİLİ
10- Prof.Dr.Nazile ABBASLI
11- Prof.Dr. İsmet ZAATOV
12- Elövset AĞALAROV
13- Dr.Muhammed ADİL
14- Sait Taha PANDÜL
15- Çetin AGAŞE
16- Mehmet CANBEK
17- Hanefi UZUNÇAM